این مقاله سه بخشی، حضور مترجم را به واسطه تبدیل ها در متون روایی ترجمه شده از دیدگاه لوون- زوآرت بررسی می کند. در بخش اول (حری، 1387) به پیشینه بحث، مبحث تبدیل ها از دیدگاه کتفورد و وینی و داربلنه و به رویکرد لوون- زوآرت اشاره کردیم. زوآرت ضمن بررسی ترجمه آلمانی رمان دن کیشوت، دو الگو برای بررسی متون روایی ترجمه شده ارایه می دهد: الگوی تطبیقی و توصیفی. در الگوی تطبیقی (که در بخش اول و دوم آمد)، زوآرت اقلام دو زبان را در سطح خرد- ساختاری بررسی می کند. آنگاه، زوآرت بن ترجمه (بت) را کوچک ترین واحد معنادار ترجمه در نظر گرفته و سربن ترجمه (سبت) را واحد مشترک میان بن ترجمه ها معرفی می کند. سپس، زوآرت بر اساس رابطه میان بن ترجمه و سربن ترجمه دو زبان مبدا و مقصد، چهار رابطه ارایه می دهد: عدم تبدیل، مدولاسیون (تغییر بیان)، تعدیل و جهش. در مقاله دوم (حری، 1388)، انواع تبدیل های پیشنهادی زوآرت به تفصیل بررسی شد. در جستار کنونی تاثیر تبدیل ها در سطح خرد- ساختاری بر کلان- ساختار متون روایی در الگوی توصیفی بررسی می شود.در پی انقلاب صنعتی و پیشرفت های شگرف جامعه علمی و اختراعات و ابداعاتی که بشر به آنها دست یافت، واژه ها و اصطلاحاتی نیز در زبان بروز کرد که بشر برای نامیدن مفاهیم نویافته ناگزیر به استفاده از آنها شد. نو واژه ها و محل تولید علم معمولا خاستگاه مشترکی دارند. گسترش و نفوذ علم جدید در جوامع و کشورها، با رواج و انتشار واژه های نو همزمان است. اینجاست که زبان و فرهنگ جوامع مصرف کننده علم، از جمله کشور ما، از زبان و فرهنگ جوامع تولید کننده علم تاثیر می پذیرد. اگر زبان و فرهنگ از غنا و آمادگی لازم برخوردار باشد و برنامه ریزی آگاهانه ای برای پذیرش علم و نو واژه های متعاقب آن تدوین شده باشد، می توان تاثیرات سوء را به حداقل رساند.ورود ایران به عرصه صنعت هسته ای و انتقال دانش و تکنولوژی هسته ای مثال بارزی از این مقوله است. مقاله حاضر به لزوم اتخاذ سازوکار مناسب برای دریافت و بومی سازی علوم و واژه های علمی و فنی مرتبط با آن می پردازد و راهکارها و پیشنهادها و دیدگاه های مختلف اهل فن و صاحب نظران را نیز جمع بندی و ارایه می نماید.

ترجمه ادبیات کودکان و نوجوانان، حوزه ای از ترجمه است که ویژگی ها و دشواری های خاص خود را دارد؛ بررسی ها نشان داده است که علیرغم تصور غالب افراد، برگردان آثار حوزه ادبیات کودک و نوجوان، به مترجمی زبده و آگاه نیاز دارد؛ مترجمی که به روانشناسی کودک، مراحل رشد زبانی این گروه سنی و تفاوت های فرهنگی زبان های مورد مطالعه خود، آگاهی و شناخت کافی داشته باشد. نگارندگان در این نوشتار سعی کرده اند با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و تطبیق مجموعه داستانی «حکایات النخله الخضراء» با ترجمه فارسی آن، به دشواری های ترجمه ادبیات کودکان و نوجوانان، از عربی به فارسی پرداخته و با ذکر شواهدی از این مجموعه، بایسته های ترجمه داستان های کودکانه را، با تکیه بر دیدگاه های نظریه پردازانی همچون اوتینن، کلینبرگ و دال، تحلیل و بررسی کنند؛ نتایج این جستار نشان می دهد که مترجم در این مجموعه با چالش هایی از قبیل: تفاوت های فرهنگی و زبانی عربی-فارسی، عدم ارتباط متن و تصویر و غفلت از اهداف آموزشی و تربیتی نهفته در اصل داستان ها روبرو بوده است.

ترجمه تخصصی به خصوص ترجمه فنی کمتر در ادبیات تئوری ترجمه و همچنین مطالعات کاربردی آن مورد توجه بوده اند و به عبارتی مطالعات کمی و کیفی کمتری در جهت آموزش و ارتقاء کیفی آنها انجام شده است. در نیمه دوم قرن بیستم، هولمز در نقشه مطالعات ترجمه خود ایده مطالعات توصیفی ترجمه را مطرح نمود و توری در سال 1995 با مدل ترجمه توصیفی (DTS) خود به آن جامه عمل پوشید و بدین روش تحولی در مطالعات سنتی و تجویزی رایج در ترجمه به وجود آورد. مدل ترجمه توصیفی (DTS) سعی در غنی سازی تئوری ترجمه از طریق استخراج و مطالعه جهانی ها، قوانین و هنجارهای ترجمه دارد. اما این شیوه توصیفی در ترجمه تا کنون بیشتر در خدمت ترجمه ادبی بوده و ترجمه تخصصی از آن بی بهره مانده است. تحقیق حاضر، تلاشی است تا با روش کمی-کیفی اهمیت و نقش هنجارها را در ارتقاء کیفی ترجمه فنی و آموزش آن مورد بررسی قرار دهد. بدین منظور، ابتدا استخراج و بازسازی هنجارهای عامل از طریق تحلیل یک پیکره زبانی ضروری به نظر می رسد.

1رمان آینه های دردار اثر هوشنگ گلشیری یکی از آثار ادبیات معاصر فارسی است که عناصر فرهنگی بسیاری در خود جای دارد. این رمان در سال 2004 م به قلم سلیم عبدالأمیر حمدان با نام «مرایا الذات» به عربی ترجمه شد. هدف از این پژوهش، بررسی انتقال عناصر فرهنگی این رمان از فارسی به عربی بر پایه الگوی ولادیمیر ایویر (1987) و راهبردهای ترجمه این گونه واژه ها و عبارتها و نیز بررسی میزان بسامد هر یک از راهبردها و میزان موفقیت مترجم است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی است، برای این کار از طبقه­بندی پنج­گانۀ نیومارک (1988) و نیز نمونه کار هاشمی و غضنفری مقدم (1393) در تکمیل طبقه­بندی آن بهره بردیم. یافته های پژوهش بیانگر آن است که در این رمان، مؤلفه اصطلاحات با 95 مورد، پربسامدترین و مؤلفه های لعن و نفرین، دشنام و ناسزا با هیچ مورد کم بسامدترین است. نیز نتایج آماری راهکارهای ترجمه عناصر فرهنگی این رمان نشان می­دهد که جایگزینی با بسامد 50 و 57% و وام گیری با 20 و % 23 بیشترین راهکار به کاررفته مترجم است و این نشان از آن دارد که حمدان از روش تلفیقی وام گیری به همراه تعریف بهره نبرده و عبارتها را برای خواننده در درون متن یا پاورقی تعریف نکرده است، ولی نکته مثبت ترجمه او کاربرد اندک ترجمه تحت اللفظی و حذف و به کارنبردن مؤلفه افزوده سازی است.

بدون شک تصریح یکی از شیوه های متداول در ترجمه است. با توجه به چنین دیدگاهی هر نوع تصریح دربردارنده نوعی افزایش است و مترادف با آن به شمار می رود. این مقاله به ماهیت تصریح به عنوان یک راهبرد ترجمه می پردازد و نگرش هایی در مورد ماهیت این پدیده ارائه می دهد. علاوه بر این، هدف مقاله حاضر پرداختن به این نکته است که چگونه نوع متن در عمل واقعی ترجمه بر تصمیم گیری مترجم تاثیر می گذارد. برای دستیابی به این هدف تحلیل مقابله ای و تحقیقی بر روی دستورالعمل ها در زبان انگلیسی و ترجمه آن ها به فارسی صورت گرفته است. تعداد بیست دستورالعمل از محصولات و ترجمه آن ها با هم مقایسه شده اند. برای ایجاد تعادل، چنین متن هایی شامل دستورالعمل های متعلق به کالاهای مختلف (لوازم خانگی، لوازم برقی و غیره) می باشد.تاکید مقاله بیشتر بر متون مربوط به کالاهای مصرفی است.

ترجمه به عنوان یک موضوع مورد بحث در تدریس و یادگیری همیشه مطرح بوده است. اصطلاحات بخش جدانشدنی از زبان را تشکیل می دهند و ترجمه مناسب آنها امری بسیار ظریف بوده که نه تنها به ذوق و استعداد بلکه به داشتن اطلاعات نظری نیازمند است. مسئله مورد نظر ما در این تحقیق این است که آیا دانشجویان گروه انگلیسی از اصول و روشهای مناسب در ترجمه اصطلاحات استفاده می نمایند یا خیر. در این رابطه ابتد مبانی نظری اصطلاحات که می تواند، راهنمای مترجم باشد و نیز روشهای ترجمه که نشانگر امکانات مختلف در ترجمه اصطلاحات است, بررسی گردیده سپس دو گروه از دانشجویان که یک گروه دروس ترجمه را نگذرانده و گروه دیگر این دروس را گذرانده و با مبانی و روش های ترجمه آشنائی کافی داشتند، مقایسه شده اند. سی جمله حاوی اصطلاحات متداول در زبان انگلیسی جهت ترجمه از انگلیسی به زبان فارسی در اختیار دو گروه از دانشجویان قرار گرفت. بررسی ترجمه ها نشان داد که تعداد زیادی از دانشجویان معنی اصطلاحات انگلیسی را نمی دانستند. دانشجویانی که اصطلاح را از غیر اصطلاح تمیز داده بودند نیز در عمل از اصول نظری مربوط به ترجمه اصطلاحات پیروی ننموده بودند. مقایسه دو گروه نشان داد که عملکرد دانشجویان بعد از گذراندن دروس ترجمه برتر از گروهی بود که این دروس را نگذرانده بودند؛ اما هنوز هم فاصله زیادی بین ترجمه مناسب و مطابق با اهداف ترجمه اصطلاحات به صورتی که در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته و ترجمه دانشجویان، وجود دارد. نتایج این تحقیق می تواند در تدریس ترجمه اصطلاحات مورد استفاده قرار گیرد.

علم ترجمه شناسی امروزه بیشتر به عنوان یک واقعیت زنده، فعال و بسیار کارآمد درجهت انتقال و تبادل عقاید و نظرات در نظر گرفته می شود. تحقیقات انجام شده در زمینه زبان شناسی کاربردی و نقش آن درترجمه و تربیت مترجم باعث گردیده تا تحقیقات نظری وکاربردی ترجمه حوزه مستقلی را در مطالعات به خود اختصاص دهد. هدف از مقاله حاضر ارائه دیدگاه های کلی و عملی در زمینه ترجمه است که و سعی خواهد شد تا سه دیدگاه مطرح در دنیای ترجمه، یعنی ترجمه پذیربودن، ترجمه ناپذیر بودن و نسبی بودن ترجمه را با توجه به نظریات زبان شناسان و ترجمه شناسان مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار داد. با توجه به این که دیدگاه های فوق دارای بعد فلسفی نیز می باشند، بنابراین در این مقاله فقط سعی شده به مسائل زبانی و مشکلات ترجمه از زبانی به زبان دیگر بدون در نظر گرفتن ابعاد فلسفی آن پرداخته شود و ابعاد زبان شناسی موضوع مورد بررسی قرارگیرند.